Een scheutje room in de cola, een vleugje kokossiroop en een schijfje limoen. Dat is de basis van dirty soda, het drankje dat via TikTok en een realityserie over Mormoonse vrouwen wereldwijd is doorgebroken. Ook in Nederlandse keukens en op feestjes duikt de combinatie nu steeds vaker op, en grote merken als Dr Pepper, Mountain Dew en Coffee Mate brengen er inmiddels eigen versies van uit.
Wat is een dirty soda eigenlijk
De naam klinkt onsmakelijk, maar het principe is simpel: je neemt een gewone frisdrank en voegt daar room, siroop en soms een scheutje vruchtensap aan toe. De klassieke versie is Diet Coke met kokossiroop, limoen en halfvolle room, maar inmiddels bestaan er tientallen varianten. Denk aan Dr Pepper met vanillesiroop en slagroom, of Sprite met framboossiroop en een scheutje citroen. Het resultaat ligt ergens tussen een milkshake en een frisdrank in: zoet, romig en verrassend verfrissend.
Wie liever geen alcohol drinkt maar toch iets feestelijks wil, vindt in dirty soda een alternatief voor de klassieke mocktail. Net als bij de opkomst van alcoholvrije dranken draait het om smaak en presentatie in plaats van om een simpel glas cola.
Van een drive-thru in Utah naar een wereldwijde hype
De oorsprong van dirty soda ligt niet bij een grote frisdrankfabrikant, maar bij een studente in St. George, Utah. Nicole Tanner opende daar in 2010 een drive-thru genaamd Swig, waar studenten en gezinnen goedkope frisdrank met een twist konden bestellen. De drankjes werden razend populair binnen de Mormoonse gemeenschap, die volgens de kerkelijke leefregels geen koffie of thee drinkt maar frisdrank wel toestaat. Tanner liet de naam "dirty soda" in 2013 vastleggen nadat concurrenten haar concept begonnen te kopiëren, zoals Wikipedia over de geschiedenis van het drankje beschrijft.
Het echte kantelpunt kwam pas jaren later, met de Hulu-serie "The Secret Lives of Mormon Wives". Kijkers zagen de hoofdrolspelers voortdurend dirty soda's bestellen, en dat leverde volgens Amerikaanse media een explosieve toename op van zoekopdrachten naar het drankje. Wat begon als een regionale gewoonte in Utah, groeide binnen een paar maanden uit tot een trend die via TikTok de hele wereld bereikte.
Grote merken springen erop, van Dr Pepper tot McDonald's
Zodra een trend deze schaal bereikt, volgen de grote merken. Coffee Mate bracht een koffiecreamer uit die speciaal is ontwikkeld om aan Dr Pepper toe te voegen, en Mountain Dew presenteerde een eigen romige cream soda-variant. Crumbl, bekend van zijn wekelijks wisselende koekjes, voegde dirty soda's toe aan het menu, en McDonald's test in de Verenigde Staten al maanden met gearomatiseerde frisdranken die duidelijk zijn geïnspireerd op de trend.
Dat merken als deze meedoen, is veelzeggend voor waar de drankenmarkt naartoe beweegt: consumenten willen frisdrank die ze zelf kunnen personaliseren, met net zoveel keuzevrijheid als bij een koffie bij de bar. Dezelfde beweging is te zien bij de opmars van de zelfgemaakte spritz, waarbij mensen liever zelf de verhoudingen bepalen dan een kant-en-klaar drankje bestellen.
In Nederland is de trend nog vooral iets van horecazaken die op TikTok willen scoren en van mensen die het thuis namaken, maar de eerste dirty soda-bars beginnen ook hier op te duiken. Verwacht binnenkort een variant met stroopwafelsiroop of speculaaskruiden, want dat soort lokale twists is precies waar dit type trend groot mee wordt.
Zelf een dirty soda maken, zo doe je dat
Je hebt geen speciale apparatuur nodig. Vul een groot glas met ijs, schenk er je favoriete frisdrank bij tot ongeveer driekwart vol en voeg dan 1 tot 2 eetlepels siroop toe naar smaak. Giet als laatste een scheutje halfvolle room of kokosmelk erover, zodat er een laagje op blijft drijven. Roer pas vlak voor het drinken door, anders verdwijnt het romige effect. Een paar combinaties om mee te beginnen:
- Cola met kokossiroop, limoen en een scheutje room
- Dr Pepper met vanillesiroop en slagroom
- Sprite met framboossiroop en citroen
- Rode ranja met kokosmelk voor een alcoholvrije versie zonder cafeïne
Wil je iets minder zoets, gebruik dan minder siroop en compenseer met extra citrus. De room mag ook vervangen worden door plantaardige room, dat werkt net zo goed en maakt het drankje geschikt voor wie geen zuivel drinkt.
Blijft dirty soda hangen, of is het over een jaar weer verdwenen
Foodtrends komen en gaan snel, en niet elke hype houdt stand. Toch heeft dirty soda iets dat veel andere trends missen: het is makkelijk zelf te maken, het werkt met producten die iedereen al in de kast heeft staan, en grote merken investeren er nu structureel in in plaats van er eenmalig op in te spelen. Dat laatste zagen we eerder ook bij de opkomst van tea tonic, waar een simpel idee uitgroeide tot een vast onderdeel van het zomerse drankenaanbod.
Of dirty soda over een jaar nog steeds op elk feestje staat, valt niet te voorspellen. Voorlopig is het in elk geval een goedkope, kleurrijke manier om een gewone fles cola in iets feestelijks te veranderen, zonder dat je daarvoor de deur uit hoeft.