Je pakt 's ochtends een schaaltje granola met yoghurt, geeft je kind een knijpfruitje mee naar school en neemt na het sporten een eiwitreep. Allemaal gezonde keuzes, toch? Niet per se. Uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat fabrikanten massaal vezel- en gezondheidsclaims gebruiken om producten een beter imago te geven dan ze verdienen, terwijl er ondertussen flink wat suiker in zit. Tijd om een paar populaire "gezonde" producten eens goed onder de loep te nemen.
Granola is vaak gewoon koek met havermout
Granola geldt als hét ontbijt van de gezonde eter, maar de meeste zakken in de supermarkt zijn afgebakken met stroop, honing, agave of rietsuiker om die karakteristieke krokante klontjes te krijgen. Een schaaltje van 50 gram bevat daardoor al snel 10 tot 15 gram suiker, bijna net zoveel als een paar koekjes bij de koffie. Los ontbijtgranen zonder toegevoegde suiker zijn vaak de nuchtere winnaar, ook al voelt kale havermout minder feestelijk aan dan een zak vol chocoladestukjes en gedroogd fruit.
Wil je weten welke andere producten je beter kunt laten staan als je gezonder wilt eten? Lees ook dit artikel over voedsel dat je beter kunt vermijden, daar staan een paar verrassende overlappen in.
Knijpfruit is zoeter dan een blikje cola
Knijpfruitjes zijn hét symbool van gemakkelijke, gezonde kindervoeding. Toch waarschuwen voedingsdeskundigen al jaren dat sommige knijpfruitjes per 100 gram meer suiker bevatten dan een blikje frisdrank. Het gaat om natuurlijke fruitsuikers, maar je lichaam maakt weinig onderscheid tussen fructose uit een puree en fructose uit siroop als je er grote hoeveelheden van binnenkrijgt zonder de vezels van heel fruit erbij. Een stuk vers fruit geeft je diezelfde zoetigheid, maar dan mét vezels en een verzadigd gevoel dat een gepureerd zakje simpelweg niet biedt.
Hetzelfde patroon zie je bij veel kinderkoekjes en ontbijtkoeken die pronken met een vezel- of ijzerclaim. De verpakking benadrukt één positieve eigenschap, terwijl je op de achterkant vaak een suikerpercentage aantreft dat dicht bij dat van een gewoon koekje ligt. Voor kinderen die toch al gevoelig zijn voor zoet, bouwt dat sluipenderwijs een voorkeur op die je liever niet aanwakkert met iets wat "gezond" heet.
Vezelclaims zijn de nieuwe suikertruc
Eind augustus 2026 publiceerde de Consumentenbond een onderzoek naar vezelclaims en trof daarbij meer dan honderd producten aan die zich beter voordoen dan ze zijn. Een koekje met het label "bron van vezels" kan prima meer dan drie suikerklontjes per portie bevatten tegenover nauwelijks een gram vezels. Directeur Sandra Molenaar noemt dit "healthwashing": fabrikanten leggen de nadruk op één gezonde eigenschap, terwijl de rest van het etiket iets anders vertelt. Hetzelfde geldt voor drankjes die pronken met extra vitamines, dat maakt een suikerhoudend drankje niet ineens een gezonde keuze.
Sportrepen en smoothies horen niet automatisch bij een gezonde leefstijl
Eiwitrepen ogen functioneel dankzij het woord "protein" op de verpakking, maar veel varianten bevatten een chocoladelaag en een zoete binnenkant die qua suikergehalte weinig onderdoet voor een gewone reep. Smoothies verdienen ook een kanttekening: een glas smoothie telt weliswaar mee als portie fruit, maar door het pureren verdwijnt een deel van de vezelstructuur en drink je in een paar minuten evenveel suiker weg als wanneer je drie stuks fruit achter elkaar zou opeten. Dat gaat sneller dan je lichaam gewend is te verwerken.
Twijfel je waar je wél op kunt vertrouwen voor een snel en gezond tussendoortje? In ons artikel over snelle gezonde maaltijden staan alternatieven die niet afhankelijk zijn van een etiket met claims.
Zo lees je het etiket zonder voedingsexpert te zijn
Je hoeft niet elk label te wantrouwen, maar een paar vuistregels helpen enorm. Kijk eerst naar de ingrediëntenlijst: ingrediënten staan op volgorde van hoeveelheid, dus staat suiker, glucosestroop of glucose-fructosestroop bij de eerste drie, dan vormt het een groot deel van het product. Let ook op alternatieve namen voor suiker zoals agavestroop, kokosbloesemsuiker, rijststroop en druivensuiker, want die tellen voor je lichaam mee als gewone suiker, ook al klinken ze natuurlijker. Het Voedingscentrum geeft als vuistregel dat je dagelijks een paar keer iets kleins buiten de Schijf van Vijf kunt nemen, zolang het de uitzondering blijft en niet de basis van je dagmenu.
De fibremaxxing-trend laat mooi zien hoe dat zit: vezels zijn onmiskenbaar goed voor je, maar dat betekent niet dat elk product met een vezelclaim automatisch een verstandige keuze is. Kijk naar het hele plaatje op het etiket, niet naar het woord dat er het grootst op staat gedrukt.
Wat je morgen anders doet in de supermarkt
Je hoeft niet meteen alle granola, knijpfruit en sportrepen uit je kast te gooien. Het gaat erom dat je ze herkent voor wat ze zijn: soms een prima tussendoortje, maar niet automatisch de gezonde basis waarvoor de verpakking ze laat doorgaan. Draai bij de volgende supermarktrit het pak een keer om en kijk naar de eerste drie ingrediënten in plaats van naar de claim op de voorkant. Die paar seconden extra vertellen je meer dan welke marketingtekst dan ook.